Houtskool

Een gevleugelde uitspraak is dat je het van hout stoken drie keer warm krijgt; door het te kappen, kloven en branden. Dat is niet helemaal volledig. Want je kunt het ook stoken om er houtskool van te maken. Dan heb je er een vierde keer lol van. Hout verwerken tot houtskool is een oeroude traditie en zou je met een beetje fantasie de basis kunnen noemen van de beschaving. Zonder houtskool, geen ijzer. En ook geen buskruit overigens. Tot zover de beschaving.

Meilers

Houtskool maken was een zeer tijdrovend proces. Om één kilo houtskool te maken was ongeveer vijftien kilo hout nodig. Omgehakte bomen werden gebrand in een zogenaamde meiler. Dit zijn bulten van boomstammen die worden afgedekt met plaggen. Het branden duurde zo’n twee tot drie weken en de temperatuur werd continu bijgesteld door aan de zijkanten luchtgaten open te maken of te dichten. Tegenwoordig zijn er modernere manieren om houtskool te maken in grote stalen vaten en is er drie kilo hout nodig voor een kilo houtskool.

Houtskool maken was een zeer tijdrovend proces. Om één kilo houtskool te maken was ongeveer vijftien kilo hout nodig. Omgehakte bomen werden gebrand in een zogenaamde meiler. Dit zijn bulten van boomstammen die worden afgedekt met plaggen. Het branden duurde zo’n twee tot drie weken en de temperatuur werd continu bijgesteld door aan de zijkanten luchtgaten open te maken of te dichten. Tegenwoordig zijn er modernere manieren om houtskool te maken in grote stalen vaten en is er drie kilo hout nodig voor een kilo houtskool.

Temperaturen

Hout bestaat voor meer dan 40% uit water. Luchtgedroogd hout bevat nog altijd zo’n 15% water. Dat moet allemaal verdampen voor het verkolingsproces kan beginnen. Dit kan door het hout op een temperatuur van 100oC te brengen. Daarna wordt de temperatuur verhoogd tot 280oC. Het kurkdroge hout valt rond die temperatuur uiteen in houtskool, waterdamp en verschillende complexe chemische stoffen. Als hout eenmaal is gecarboniseerd dan brandt het veel beter en er kunnen hogere temperaturen mee bereikt worden dan met een houtvuur. Ideaal dus in een BBQ.

Kwaliteit

Om je BBQ goed op te stoken is het belangrijk om goede kwaliteit houtskool te gebruiken.

Niet alleen weet je dan zeker dat het om goed hout gaat dat is verkoold. En dus geen afvalhout met wellicht allerlei vreemde (verf)resten die erbij zijn verbrand. Ook brand het beter. Dat wil zeggen: langer en kan je er hogere temperaturen mee behalen. Lees in deze test hoe The Bastard Marabu Cuba het doet: https://kokenmetvuur.nl/info/houtskool-overzicht/

Extra dimensie

Koken met houtkool geeft een extra dimensie mee aan de smaak van het gerecht. De rokerigheid versterkt smaken. Van welke boomsoort houtskool wordt gemaakt beïnvloedt in hoge mate het effect. Experimenteer er dus mee. Brand erop los!